Jak zmierzyć rozstaw śrub

Jak zmierzyć rozstaw śrub w feldze z pięcioma otworami, to chyba najczęstsze pytanie odnośnie mierzenia rozstawu śrub. Zacznijmy od małego wprowadzenia czym w zasadzie jest rozstaw śrub.

Oznaczenie rozstawu śrub reprezentuje dwie wartości, ilość otworów dla śrub/nakrętek mocujących felgę do piasty oraz średnicą okręgu na jakim leżą środki otworów mocujących felgę. Przykładowo 5×100 oznacza nic innego, jak 5 otworów które leżą na okręgu o średnicy 100 mm (taki rozstaw ma np. Golf 4).

Rozstaw śrub na pięć otworów

Przykład rozstawu 5×100. Niebieski okrąg przechodzi przez środki otworów mocujących i ma średnicę 100 mm.

Rozstaw śrub w samochodzie można łatwo sprawdzić tej tabeli. Gorzej jest z felgami gdyż nie zawsze oznaczenia mówią nam jaki jest rozstaw otworów. Mierząc samemu najlepiej zaopatrzyć się w suwmiarkę, gdyż trzeba być dość precyzyjnym i mierzyć z dokładnością do dziesiątej części mm. Mając parzystą liczbę otworów nie powinno być z tym problemu, mierzymy odległość środków przeciwległych otworów.
Mając wprawne oko możemy mierzyć środki otworów [rysunek A]. Mając mniej wprawne oko możemy mierzyć przy krawędzi wewnętrznej pierwszego otworu i zewnętrznej drugiego  [rysunek B]. Nie mając oczu (wprawnych oczywiście :)) mierzymy odległość między krawędziami wewnętrznymi i dodajemy średnicę otworu. [rysunek C]

Rozstaw śrub na 4,6 i 8 otworów, wraz z przykładem jak zmierzyć rozstaw śrub

Mierzenie 5 otworów/szpilek.

Większość pytań i problemów z mierzeniem rozstawu śrub pojawia się przy nieparzystej liczbie otworów. Jest kilka modeli samochodów, głównie francuskich które mają 3 otwory mocujące. Jest to jednak margines przypadków.
Najczęściej nieparzyście występuje 5 otworów. W czeluściach internetu można spotkać różne rysunki wyjaśniające pomiar przy pięciu otworach. Często pojawia się błędny sposób polegający na zmierzeniu odległości od środka pierwszego otworu do tylnej krawędzi drugiego. Błąd wynika z tego że rozstaw otworów nie zależy od ich średnicy. Gdybyśmy rozwiercili otwory z 12 mm na 14 mm, rozstaw by się nie zmienił. Mierząc jednak tym błędnym sposobem odległość wzrosłaby o 1 mm.
Błędny sposób mierzenia rozstawu śrub na pięć otworówWyjaśnienie błędnego sposoby mierzenia rozstawu śrub na pięć śrub

Poniżej przedstawiam poprawne metody pomiaru pięciu otworów.
W metodzie pierwszej mierzymy trzy odległości [w nawiasach przykładowe wymiary]. Średnicę otworu centralnego [50 mm], średnicę otworu mocującego pod śrubę / nakrętkę [10 mm], oraz odległość między otworem mocującym, a otworem centralnym [20 mm]. Mając te wymiary, dodajemy do siebie średnicę otworu centralnego i średnicę otworu mocującego oraz dwukrotność odległości między otworami.  Biorąc nasze przykładowe wymiary 50mm+10mm+(2 x 20mm) daje nam to wynik 100 mm. Rysunek wyjaśni to najlepiej, a jak nie chce ci się myśleć to użyj poniższego kalkulatora.

Poprawna metoda mierzenia rozstawu śrub na pięć otworów

 

Druga metoda polega na zmierzeniu odległości pomiędzy środkami dwóch sąsiadujących ze sobą otworów mocujących. Można używać metod mierzenia jak przy parzystej liczbie otworów przedstawionych na rysunku A,B,C. Metoda C i D będzie najlepsza w przypadku mierzenia rozstawu szpilek na piaście koła. W metodzie D, odejmujemy średnicę szpilki od odległości między szpilkami mierzonej na zewnątrz. Otrzymany wymiar mnożymy przez 1,7013, poniżej również zamieszczam specjalny kalkulator.

Odległość sąsiednich środków otworów w rozstawie śrub 5x100Jak zmierzyć rozstaw szpilek

Suwmiarka

Na koniec szybki kurs dla tych którzy nie wiedzą jak mierzyć suwmiarką. Suwmiarka jest to prosty przyrząd pomiarowy dzięki któremu standardowo możemy mierzyć z dokładnością do 0,1 mm. Są też wersje o dokładności 0,05 mm (taką mamy w poniższych przykładach) i 0,02 mm. Piszę tutaj o zwykłej suwmiarce z noniuszem.

Budowa suwmiarki

Niezbędne minimum jakie trzeba wiedzieć o suwmiarce

Pomiaru dokonujemy przy pomocy szczęk lub głębokościomierza, a wymiar odczytujemy na noniuszu.

Pomiar zewnętrzny suwmiarką

Pomiar zewnętrzny.

Pomiar wewnętrzny suwmiarką

Pomiar wewnętrzny

Suwmiarka -pomiar głębokości

Pomiar głębokości

Odczytując wymiar z noniusza zwracamy uwagę przy którym milimetrze (za którym milimetrem) znajduję się zero na noniuszu, oraz która z kresek podziałki noniusza pokrywa się z kreską podziałki milimetrowej. Dla wymiarów o pełnych milimetrach, zero na noniuszu pokrywa się z kreską podziałki milimetrowej. Dla wymiarów z ułamkową częścią milimetra, któraś z pozostałych kresek na noniuszu pokryję się z kreską podziałki milimetrowej. Najlepiej wyjaśnią to poniższe przykłady.

Suwmiarka - jak zmierzyć (9 mm)

Wymiar 9,0 mm. Zero na noniuszu pokrywa się z dziewiątym milimetrem.

Suwmiarka - jak mierzyc (14,2 mm)

Wymiar 14,2 mm. Zero na noniuszu znajduję się za 14. mm, a kreska przy dwójce na noniuszu pokrywa się z kreską podziałki milimetrowej.

Wymiar 26,65 mm. Zero na noniuszu znajduje się za 26. mm. Druga kreska za 6. na noniuszu pokrywa się z kreską podziałki milimetrowej. Na tym noniuszu mamy 20 podziałek, co daje nam dokładność 0,05 mm (1 mm / 20 = 0,05 mm).

Zasada działania suwmiarki wyjaśniająca jak zmierzyć rozstaw śrub

 

.podziel się